28 rocznica śmierci Ludwika Łojasa

opublikowano: środę, 8 kwietnia 2020

Ludwik Łojas urodził się 28 października 1909 roku w Szlembarku.
Od 14 roku życia jako młody chłopak grał na skrzypcach wraz ze swoim ojcem, najpierw przy wypasie krów później w wojsku podczas odbywania służby, a następnie na zabawach, chrzcinach i weselach zastępując w wiejskiej kapeli swojego ojca. Jego starsi bracia wyjechali do Ameryki zabierając ze sobą skrzypce kupione przez ojca od cyganów w Budapeszcie. Po śmierci brata skrzypce wróciły do rak Ludwika.
W 1934 roku ożenił się i zamieszkał w Łopusznej. Grywał wszędzie, na Podhalu, Spiszu i Orawie wspólnie z muzykantami z Łopusznej. Był znakomitym prymistą, gawędziarzem, tancerzem, a jego dłonie wygrywały różnorakie nuty: ozwodne, krzesane, zbójnickie, sabałowe, polki, walce, tanga, oberki i czardasze. Od 1971 roku, kiedy został założony Gminny Ośrodek Kultury w Łopusznej Ludwik Łojas był bardzo zaangażowany w działalność kulturalną. Przygrywał m.in. na opłatkach Związku Podhalan, Konkursach Potraw Regionalnych, towarzyszył zespołowi regionalnemu „Mali Łopuśnianie’ podczas licznych występów.
Był człowiekiem o wielkim poczuciu humoru. Swoim dowcipem i opowiadaniami oraz tekstami śpiewek potrafił rozbawić całą publiczność do łez. Często proszono go również do wygłaszania mowy starosty weselnego. Kiedy brał skrzypce do ręki, jego twarz promieniała, uśmiech pojawiał się na twarzy, a oczy błyszczały. Nie lubił żadnej muzyki nowoczesnej. Dziwił się widząc jak młodzi dzisiaj tańczą, mówił: „To som jakiesi tońce murzyńskie, a nie nase góralskie”. W okresie działalności GOKu w Łopusznej często grywali z nim: Bronisław Florczyk, Stefan Ambroż, Jerzy Ambroż, Józef Leśnicki i Stanisław Siuty. Żadne wydarzenie kulturalne w Łopusznej nie mogło odbyć się bez jego udziału.
Wraz z zespołem „Mali Łopuśnianie” zwiedził m.in.: Francję, Danię czy Bułgarię. Brał udział w przeglądach, konkursach i festiwalach folklorystycznych w których zdobył liczne nagrody i wyróżnienia m.in.: w „Sabałowych Bajaniach” w Bukowinie Tatrzańskiej, „Przeglądzie Muzyk Podhalańskich” w Nowym Targu oraz w „Ogólnopolskim Przeglądzie Kapel i Instrumentalistów” w Kazimierzu Dolnym gdzie w kategorii „Mistrz i Uczeń” zagrał z nim mały Leszek Szewczyk. Wśród otrzymanych wyróżnień znajdują się również odznaczenie „Zasłużony działacz kultury” oraz dyplom „Za upowszechnianie kultury na terenie województwa nowosądeckiego”.
W 1985 roku otrzymał nagrodę im. Oskara Kolberga w kategorii: Folklor muzyczny, a w 1987 roku nadano mu tytuł Honorowego Członka Związku Podhalan.
Kapelę Ludwika Łojasa bardzo cenił ks. prof. Józef Tischner, który zapraszał muzykantów podejmując gości przyjeżdzających do niego do Łopusznej.
Pod koniec życia powiedział: „Skrzypiec nikomu nie sprzedawać. Jest to pamiątka rodzinno, niek ta se wisom na kołku na ścianie. Może ftory prawnuk na nik zagro.”
Zmarł 11 kwietnia 1992 roku, spoczął na Łopuśniańskim cmentarzu, gdzie żegnali go jego koledzy muzykanci, rodzina oraz społeczność Łopusznej i Podhala. Po śmierci Ludwika Łojasa Zespół „Łopuśnianie” przyjął Jego imię.

Jedne z jego ulubionych śpiewek góralskich brzmiały:
„Łopusno, Łopusno,
piyknoście kraina.
Rośnie na Wos smyrek,
i piykno dziywcyna”

„Kieby mi sie wrócił,
osiemnosty rocek.
Tobyk se nie poźroł,
na zółty warkocyk”

Józefa Kuchta – GOK Łopuszna

Powrót.

Gminny Ośrodek Kultury w Łopusznej
Dom Pamięci Księdza Profesora Józefa Tischnera
Godziny otwarcia: wtorek-piątek: godz. 10-17, sobota: godz. 10-16
34-432 Łopuszna, ul. Gorczańska 7, Tel. (018) 26 539 69, E-mail: tischnerowkagok@wp.pl
NIP 735-10-27-100

Wykonawca strony MEDIA SZCZYTY